Đừng phạm những sai lầm này khi tập thể dục vào mùa đông lạnh

10:29 |

Trong mùa đông lạnh giá, nếu tập thể dục sai cách hoặc vi phạm vài điều cấm kỵ sẽ gây hại cho cơ thể.


Chúng ta thường tập thể dục để rèn luyện sức khỏe, song nếu tập sai cách hoặc trong các điều kiện bất lợi sẽ gây nguy hại đến cơ thể, khiến mắc các chứng bệnh từ nhẹ đến cực kỳ nghiêm trọng. Đặc biệt, vào mùa đông lạnh giá khi điều kiện thời tiết thay đổi nhiều lại càng lưu tâm đến việc làm sao để tập thể dục đúng cách cũng như ở điều kiện tốt nhất.

Chi tiết hơn, mọi người có thể đọc bài "4 sai lầm cần tránh khi tập thể dục vào mùa lạnh" đăng trên VnExpress như sau:

Tập thể dục buổi sáng quá sớm hoặc ở nơi kín khí dễ khiến bạn bị viêm mũi, đau rát họng, đau mỏi cơ, chuột rút...

Theo Health, không thể phủ nhận lợi ích của tập thể dục thể thao, vừa tốt cho sức khỏe vừa giúp vóc dáng gọn gàng, cân đối. Đặc biệt vận động thể chất vào mùa lạnh rất quan trọng để giữ ấm cơ thể, tăng cường sức đề kháng và trao đổi chất, phòng tránh bệnh tật.

Tuy vậy, để đảm bảo hiệu quả luyện tập, mọi người nên tránh 4 sai lầm sau: 

Tập thể dục lúc quá sớm

Buổi sáng mùa đông mặt trời lên muộn hơn các mùa khác nên thời tiết luôn lạnh hơn bình thường, một số nơi có sương mù hoặc tuyết. Cây cối vào mùa này cũng quang hợp muộn hơn. Nếu bạn tập thể dục buổi sáng quá sớm, lượng khí carbon do cây thải ra vẫn còn nhiều trong không khí nên sẽ có hại cho sức khỏe. Đặc biệt người mắc các chứng bệnh về đường hô hấp và tim mạch dễ bị đột quỵ, đau tim, trúng gió, méo miệng…

Ảnh: Trililife.

Tập ở nơi kín khí hoặc không khí kém chất lượng

Khi bạn tập luyện, nhu cầu ôxy cho cơ thể cần nhiều hơn bình thường. Nghiên cứu cho thấy trung bình mỗi người thải ra 20 lít CO2 mỗi giờ. Vào mùa lạnh, mọi người thường ngại đi ra ngoài mà đóng kín cửa phòng để tập thể dục khiến lượng CO2 trong phòng tăng lên nhanh chóng, khi đó không khí trong phòng bị ô nhiễm, dễ gây chóng mặt, mệt mỏi, buồn nôn. Cũng không nên tập luyện trong hầm giao thông hay phòng tập có quá nhiều người vì không khí ở những nơi này thường kém chất lượng. Tốt nhất, hãy tập ở ngoài trời, nơi có mái che.

Quên uống nhiều nước

Trời lạnh, mọi người thường không cảm thấy khát nên quên uống nước hoặc ngại uống nhiều nước phải đi tiểu nhiều. Các chuyên gia khuyến cáo việc uống nước rất quan trọng khi thời tiết lạnh. Càng tập luyện nhiều càng phải uống nước nhiều hơn để cơ thể không bị mất nước, da dẻ không khô nẻ.

Không giữ ấm cơ thể trước khi ra ngoài

Mặc phong phanh khi ra ngoài tập thể dục khiến bạn dễ bị cảm. Do vậy hãy chọn cho mình một bộ trang phục phù hợp, có thể đội thêm mũ len hoặc khăn. Đừng quên khởi động kỹ để làm ấm cơ thể trước khi ra ngoài.

Nhiều người cho rằng luyện tập trong các điều kiện khắc nghiệt sẽ tăng khả năng thích ứng của cơ thể, giúp sức khỏe tốt hơn. Tuy nhiên, mọi thứ đều cần tiến lên một cách từ từ và phải khoa học, nên lưu ý 4 điều kể trên khi tập thể dục vào mùa đông lạnh giá để tránh nguy cơ cho bản thân.

Thanh Thái

Hiểu rõ hiện tượng mộng tinh để nam giới an tâm

09:57 |

Nhiều người cảm thấy lo lắng về hiện tượng mộng tinh ở nam giới, hãy hiểu rõ về nó để có thể an tâm sống vui khỏe.


Chủ đề sức khỏe sinh sản chưa được chú trọng ở nước ta, chỉ vài năm gần đây điều này mới dần cải thiện. Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều người mù mờ về kiến thức này, điển hình như hiện tượng mộng tinh vẫn là bí ẩn với không ít người thuộc phái mạnh, nên khi bản thân gặp hiện tượng này đều lo lắng. Sau đây, chúng ta sẽ được hiểu rõ về nó cũng như trả lời cho câu hỏi mộng tinh tốt hay xấu?

Thông tin được lấy từ VnExpress gói gọn trong bài "Giải mã hiện tượng mộng tinh ở nam giới" như sau:

Cháu 18 tuổi bị mộng tinh vài ngày một lần, cảm giác toàn thân uể oải, xin hỏi sau này cháu có bị yếu sinh lý.

Sáng thức dậy cháu thấy vậy rất sợ. Tại sao cháu gặp tình trạng này và ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe sinh lý đàn ông? (Nam).

Ảnh minh họa: Menshealth.

Trả lời:

Chào bạn,

Mộng tinh là hiện tượng sinh lý bình thường ở nam giới, thường xuất hiện ở lứa tuổi từ 16 đến 30, độ tuổi mà đàn ông có khả năng hoạt động tình dục mạnh mẽ và khả năng sinh sản cao. Trong giai đoạn này, giấc ngủ có những giai đoạn mơ về các hình ảnh hay yếu tố khiến kích thích tình dục. Cũng có những trường hợp không mơ gì cả mà vẫn bị “giấc mơ ướt”.

Cơ chế của hiện tượng mộng tinh là do trong độ tuổi này, nhà máy sản xuất “kho đạn” khá dồi dào tạo ra các chiến binh nhưng lại chưa có “đầu ra” ổn định. Do đó, khi có những yếu tố kích thích trong giấc mộng rất dễ bị “vỡ đê” tràn ra ngoài. Hiện tượng mộng tinh thông thường sẽ tự mất đi khi nam giới có sự hoạt động tình dục điều độ, phóng tinh một cách đều đặn.

Như vậy, mộng tinh là một hiện tượng sinh lý bình thường. Nó phản ánh sức khỏe tình dục và sinh sản của nam giới đang “chạy ổn” và rất khỏe chứ không phải yếu sinh lý như bạn lo lắng. Bạn cũng đừng quá lo lắng sợ sau này bị “hết đạn”, vì tinh binh được sản xuất ra mỗi ngày trong suốt cuộc đời nam giới trưởng thành. Việc tốt nhất bạn nên làm là chuyên tâm vào các hoạt động thể dục thể thao, sinh hoạt cộng đồng, vui chơi giải trí lành mạnh sẽ giúp tâm lý ổn định, ít suy ngĩ về những hình ảnh nhạy cảm. Lối sống lành mạnh sẽ giúp bạn ngày càng khỏe mạnh và giảm đi phần nào hiện tượng mộng tinh.

Thân ái.

Qua sự chia sẻ kiến thức chuyên môn về sức khỏe sinh sản ở trên, hẳn đã giúp nhiều bạn nam nhẹ cả lòng, không chỉ hết lo mà còn cảm thấy tự tin vì hiện tượng mộng tinh mình đang gặp. Theo nghiên cứu, trong giai đoạn còn trẻ mà cụ thể là sau khi mới dậy thì một thời gian ngắn thì sức khỏe sinh sản của nam giới rất mạnh, sản sinh nhiều tinh trùng cao nhất trong cuộc đời. Sau này, khi trưởng thành hoặc đã trung niên, rất nhiều đàn ông phải uống đủ loại thuốc, tẩm bổ đủ kiểu cũng chưa hẳn nhiều tinh binh như trong giai đoạn này.

Thanh Thái

Nhiều trường học trồng hoa có độc cần chặt bỏ sớm

14:56 |

Bộ Y tế vừa phát thông báo về việc nhiều trường học trồng hoa có độc và cần chặt bỏ càng sớm càng tốt.


Một số loại hoa mang chất độc đang nói tới vốn được trồng rất nhiều ở hầu hết các ngôi trường vì dễ trồng dễ chăm lại khá đẹp, nhưng hầu hết đều mang chất độc nguy hiểm bên trong nhưng có vẻ như các nhà trường chẳng mấy ai rõ về chuyện này, nhiều học sinh cũng đã khá quen thuộc với những lại cây này, ví dụ như cây ngô đồng, trúc đào, huỳnh anh,...

Để biết thêm về thông báo này của Bộ Y tế, mọi người có thể đọc bài "Bộ Y tế đề nghị các trường chặt bỏ ngay cây hoa chứa chất độc" trên báo VnExpress với nội dung như sau:

Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, đề nghị các trường học rà soát, chặt bỏ và không trồng các loại cây, hoa chứa hợp chất gây độc trong khuôn viên trường.

Động thái này được Bộ Y tế đưa ra sau khi hơn 20 học sinh một trường tiểu học tại Nghệ An phải nhập viện vì ăn quả cây ngô đồng ở sân trường. Loại cây này chứa protein độc gọi là toxalbumin.

Cây ngô đồng.

Đây không phải là lần đầu tiên học sinh bị ngộ độc do ăn quả cây trồng. Thời gian qua nhiều địa phương đã xảy ra ngộ độc do trẻ em ăn quả của loài cây, hoa có trong khuôn viên trường học. Các loài cây, hoa này được trồng với mục đích làm cảnh hoặc mọc hoang dại, song chứa các hợp chất hữu cơ có khả năng gây độc cho cơ thể khi ăn phải.

Cây trúc đào có độc do chứa glycosid ảnh hưởng đến tim.

Vì thế, để bảo đảm sức khỏe cho học sinh, Cục An toàn thực phẩm đề nghị cơ quan chức năng địa phương xảy ra ngộ độc điều tra, xử lý, khắc phục hậu quả. Cục cũng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các trường học rà soát, loại bỏ ngay và không trồng các loài cây, hoa có chứa các hợp chất gây độc.

Cây huỳnh anh cũng chứa chất gây độc tương tự cây trúc đào.

Nếu trường phải trồng các cây này với mục đích học tập, nghiên cứu thì cần có bảng cảnh báo và biện pháp kiểm soát an toàn phù hợp đối với mỗi cây, hoa này. Các trường tuyên truyền, giáo dục kiến thức cho học sinh về an toàn thực phẩm, phòng chống ngộ độc thực phẩm, đồng thời giám sát, phát hiện sớm những vấn đề bất thường về sức khỏe học sinh nghi ngờ do ăn phải các loài cây, hoa có chứa các hợp chất gây độc.

Vốn dĩ những loại cây hay hoa cỏ chứa chất độc thì không nên trồng trong khuôn viên nhà trường vì học sinh hay hiếu động, thích nghịch ngợm tò mò, nếu thiếu bảng chỉ dẫn rất dễ tạo nguy cơ cho các em. Dù khả năng trúng độc từ các loại hoa trên không cao lắm nhưng để an toàn hơn thì có thể loại bỏ chúng trồng cây khác đẹp mà ổn hơn.

Thanh Thái

Độ tuổi bị bệnh ung thư dạ dày đang dần thấp hơn

15:53 |

Ghi nhận từ phía Y Tế cho thấy độ tuổi người bị mắc bệnh ung thư dạ dày đang dần thấp hơn qua từng năm, một tỷ lệ đáng báo động.


Nếu nhiều năm trước bệnh nhân ung thư dạ dày phần đông là người già thì trong vài năm gần đây xuất hiện nhiều hơn ở độ tuổi trung niên, thậm chí thanh niên, nói cách khác thì tỷ lệ người trẻ tuổi mắc phải bệnh ung thư dạ dạy đang dần tăng, một thực tế đáng báo động cho việc tìm hiểu nguyên nhân gây ra cớ sự này.

Trong chuyên mục Sức khỏe VnExpress đã đăng bài Ngày càng nhiều người trẻ bị ung thư dạ dày nói về hiện trạng ấy như sau:

Tỷ lệ dưới 40 tuổi mắc bệnh này ngày càng tăng, thậm chí có những trường hợp dưới 30 tuổi đã bị ung thư dạ dày giai đoạn cuối.

Bác sĩ Võ Duy Long cùng ê kip phẫu thuật đang mổ nội soi điều trị ung thư dạ dày. Ảnh: TT.

Hiện nay ung thư dạ dày khá phổ biến, nằm trong số 10 loại ung thư thường gặp nhất. Riêng tại Việt Nam, căn bệnh này đứng hàng thứ hai ở nam giới sau ung thư phổi, thứ ba ở nữ giới sau ung thư vú và cổ tử cung. Khoảng 2/3 người bị ung thư dạ dày được phát hiện ở giai đoạn tiến triển, khối u đã xâm lấn và di căn hạch lympho hay di căn xa.

Thạc sĩ, bác sĩ Võ Duy Long, Phó trưởng khoa Ngoại Tiêu Hóa, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, cho biết, hàng năm tại đây tiếp nhận từ 300 đến 400 bệnh nhân ung thư dạ dày. Trong đó gần 2/3 trường hợp còn chỉ định điều trị bằng phẫu thuật triệt để, số còn lại đã di căn xa không thể phẫu thuật mà chỉ có thể điều trị nội khoa để kéo dài sự sống.

Bác sĩ Long khuyến cáo ung thư dạ dày đang có xu hướng trẻ hóa. Tỷ lệ người bệnh dưới 40 tuổi ngày càng tăng, đặc biệt có những trường hợp dưới 30 tuổi. Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM từng tiếp nhận một nữ sinh 18 tuổi đến khám vì triệu chứng đau bụng dữ dội. Sau khi thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết, các bác sĩ phát hiện bệnh nhân bị ung thư dạ dày giai đoạn cuối đã di căn khắp ổ bụng nên không thể phẫu thuật điều trị triệt để. Bệnh nhân được chỉ định dùng thuốc để kéo dài thời gian sống.

Một trường hợp khác là nữ bệnh nhân 33 tuổi ở Quảng Ngãi đến khám cách đây 2 năm với triệu chứng đau bụng và nôn ói suốt hơn 4 tháng. Bác sĩ nội soi phát hiện ổ loét một cm ở hang vị dạ dày. Giải phẫu bệnh cho thấy chị này bị ung thư dạ dày giai đoạn 2A và được chỉ định điều trị bằng phẫu thuật nội soi. Sau mổ, sức khỏe bệnh nhân bình phục nhanh, hiện đã có thai ở tuần thứ 12.

Theo bác sĩ Long, tỷ lệ ung thư dạ dày ngày càng gia tăng ở Việt Nam và một số nước như Hàn Quốc, Nhật Bản là do chế độ ăn nhiều muối, ăn nhiều đồ muối chua, thực phẩm hun khói... Bên cạnh đó, tình trạng nhiễm khuẩn helicobacter pylori, một loại vi khuẩn sống trong niêm mạc nhầy của dạ dày và một số bệnh lý như viêm dạ dày mãn tính, viêm teo dạ dày, dị sản ruột cũng làm gia tăng tỷ lệ ung thư. Bệnh cũng mang tính gia đình.

Ung thư dạ dày khó phát hiện ở giai đoạn sớm. Thời gian đầu bệnh thường không gây triệu chứng gì. Đến khi ung thư đã di căn gây ra đau vùng thượng vị không điển hình không có chu kỳ, đầy bụng, chán ăn, rối loạn tiêu hóa. Bệnh nhân có thể bị suy nhược toàn thân, gầy sút nhanh, buồn nôn và nôn, nôn ra máu hoặc đại tiện ra máu..

Thông thường mổ mở cắt dạ dày kèm nạo hạch lympho là phương pháp điều trị tiêu chuẩn được lựa chọn giúp cải thiện thời gian sống còn cho người bệnh. Những năm gần đây, phương pháp phẫu thuật nội soi dạ dày được áp dụng ngày càng rộng rãi mang lại nhiều lợi ích cho bệnh nhân hơn. Đặc biệt nội soi cắt dạ dày kèm nạo hạch là một phẫu thuật khó, kỹ thuật phức tạp được thực hiện lần đầu tiên ở Nhật Bản vào năm 1994. Đã có rất nhiều báo cáo về phẫu thuật này chứng minh hiệu quả về mặt ung thư học trong điều trị ung thư dạ dày. Nhiều nước trên thế giới cũng áp dụng kỹ thuật này và ghi nhận kết quả tốt.

Bác sĩ Long cho biết, trong 2 năm gần đây đã có hơn 250 trường hợp ung thư dạ dày được phẫu thuật nội soi, chiếm hơn 50% số bệnh nhân ung thư dạ dày đến khám tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM. Theo dõi cho thấy hiệu quả sống còn sau phẫu thuật nội soi tương đương hoặc tốt hơn mổ mở. “Đặc biệt, với kỹ thuật cắt nối hoàn toàn trong ổ bụng bằng phẫu thuật nội soi mang lại rất nhiều lợi ích cho người bệnh như giảm đau sau mổ, hồi phục nhanh và tính thẩm mỹ cao”.

Ở nội dung trên, không chỉ nói về việc tỷ lệ người bị bệnh ung thư dạ dày đang trẻ hóa mà còn thông tin khá chi tiết về căn bệnh này, cách điều trị nhằm giúp đọc giả hiểu rõ hơn về căn bệnh có phần rất phổ biến trong dân chúng. Một số bạn đọc đã liên hệ tình trạng trẻ hóa độ tuổi bị bệnh ung thư dạ dày với thói quen ăn uống không điều độ cũng như tình hình quá bi đát của thực phẩm Việt Nam vẫn đang nhức nhối về mất vệ sinh an toàn, buồn!

Thanh Thái

Số thai phụ tử vong tăng từng năm khi sinh mổ, phá thai

19:08 |

Một số liệu cho thấy số thai phụ bị tử vong khi sinh mổ hoặc phá thai đang tăng qua từng năm, hầu hết là do tai biến.


Không chỉ xảy ra khi nạo phá thai hay sinh mổ, đôi khi với phương pháp sinh tự nhiên cũng xảy ra tai biến khiến thai phụ bị tử vong, cũng theo bên Trung tâm chăm sóc sức khỏe sinh sản cho biết mặc dù công nghệ y khoa đã phát triển hơn, mạng lưới y tế cũng phủ rộng hơn, nhưng số ca tử vong của các thai phụ vẫn tăng theo từng năm dù tỷ lệ tính trên tổng số thai phụ nhập viện là rất thấp.

Có nhiều nguyên nhân để lý giải cho tình trạng này mà trong bài Tai biến sản khoa tăng cao mỗi năm do nạo phá thai, sinh mổ của báo VnEpxress có nhắc đến, nội dung như sau:

Có đến 2.638 sản phụ bị tai biến khi vượt cạn hay nạo phá thai năm 2014, 11 người tử vong, theo số liệu của Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản TP HCM.

Bác sĩ Nguyễn Ngọc Thông, Giám đốc Trung tâm chăm sóc sức khỏe sinh sản, TPHCM cho biết, các hoạt động chăm sóc sức khỏe sinh sản trên địa bàn liên tục phát triển, mở rộng mạng lưới, tuy nhiên số ca tai biến sản khoa vẫn ở mức cao.


Một ca sinh thường mẹ tròn con vuông tại Bệnh viện Từ Dũ. Ảnh: Thiên Chương

Số ca tai biến sản khoa tăng dần trong các năm gần đây. Năm 2011, thành phố có hơn 1.000 trường hợp thì năm 2012 con số này tăng gần gấp đôi. Năm 2014, trong gần 170.000 sản phụ đi sinh thì hơn 2.600 ca tai biến, 11 người tử vong.

Các bác sĩ xác định nguyên nhân thường dẫn đến tai biến và tử vong là thuyên tắc ối, nhiễm khuẩn, băng huyết, thuyên tắc phổi sau sinh mổ. Ngoài ra còn có các nguyên nhân khác như thai phụ có sẵn các bệnh lý mạn tính.

Thống kê tại các bệnh viện sản tại TP HCM cũng cho thấy, sản phụ chủ động sinh mổ từ lần đẻ trước là một trong những nguyên nhân dẫn đến tai biến cho lần vượt cạn tiếp theo. Tại hai bệnh viện Từ Dũ và Hùng Vương, không ít sản phụ bị nhau thai bám vết mổ cũ, nhau bong non, nhau cài răng lược có liên quan đến sinh mổ.

Tình trạng nạo phá thai cũng góp phần làm tăng lượng ca tai biến sản khoa. Nhiều trường hợp gặp tai biến ngay trong khi nạo phá thai, không ít trường hợp hỏng thai hoặc biến chứng khi sinh do hậu quả của nạo phá thai gây nên.

Lý do khác khiến tình trạng tai biến sản khoa vẫn còn cao là rất ít thai phụ chọn khám và sinh ở các cơ sở y tế tuyến dưới mà đổ dồn lên bệnh viện tuyến trên khiến các cơ sở y tế này bị quá tải. Trong khi đó, bệnh viện tuyến quận huyện, thậm chí một số trạm y tế cũng đã có thể thực hiện tốt việc chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Vì sao lại có tình trạng không hay như trên? Đã có câu trả lời qua nội dung bài báo vừa trích dẫn lại, nhưng giải pháp triệt để và khả quan thì vẫn chưa có, thực tế cho thấy tình hình này đã xảy ra từ khá lâu và sẽ còn tiếp lâu hơn nữa khi những điều kiện để thay đổi nó chưa xuất hiện lấy một phần, chẳng hạn như tư duy người dân, y thuật và y đức của các y bác sĩ, hạ tầng cơ sở cũng như uy tín của các bệnh viên tuyến dưới chưa được cải thiện.
Thanh Thái

Để tâm phòng chống mắt bé, tránh bị tổn thương

23:12 |

Các bé hay vô tư và rất tinh nghịch, phụ huynh cần để tâm những biểu hiện lạ ở bé để phòng chống việc mắt bé không may bị tổn thương, nên biết một số cách xử lý khi cần.


Không cần nói nhiều thì ai cũng rõ trẻ em khá mong manh nhưng loại trong độ tuổi ăn tuổi lớn và rất tinh nghịch, khó tránh có những lúc bẹ vô tình làm nguy hại đến đôi mắt non nớt của mình, nên các bậc phụ huynh cần nắm rõ những cách phòng chống nguy cơ này, giảm rủi ro đến mức tối thiểu cũng như nắm rõ các biện pháp xử lý cấp cứu kịp thời.

Hãy ghi nhớ những gì mà bài Xử trí và phòng ngừa chấn thương mắt ở trẻ mà VnExpress đã đăng tải như sau:

Chấn thương mắt cần được xử lý nghiêm ngặt vì vết thương hở từ các vật đâm xuyên có thể nhanh chóng dẫn tới nhiễm trùng, đe dọa thị lực.

Sơ cứu đúng cách và kịp thời có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể trong kết quả điều trị, gia tăng cơ hội bảo tồn thị lực.

Dấu hiệu nhận biết

Những vật thể nhỏ hay các loại dịch có thể lọt vào mắt, khiến bé cảm thấy khó chịu hoặc đau nhức. Cha mẹ nhận thấy mắt con bị đỏ hoặc bé phải nhắm nghiền mắt, không mở ra được. Tuy nhiên, không phải khi nào các bé cũng chịu khai báo với bố mẹ về sự cố ở mắt. Hãy nghĩ tới chấn thương mắt khi bé có các biểu hiện:

- Bồn chồn, bất ổn.

- Kêu đau bên trong hay xung quanh mắt.

- Nước mắt chảy giàn giụa.

- Dùng tay che một bên hoặc hai bên mắt.

- Khó cử động mắt.

- Một mắt trông khác với mắt bên kia.

- Thị lực đột nhiên giảm.

- Rách da ở mi mắt hoặc xung quanh mắt.

- Nhìn thấy máu bên trong mắt.

- Có vết bầm dập trên mắt hoặc quanh mắt.

- Nhắm ngắt quãng một bên mắt.

- Không chịu được ánh sáng chói.

Nếu nghi ngờ bé bị chấn thương mắt, bạn nên đưa con đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt hay đưa bé tới phòng khám cấp cứu gần nhất, kể cả nếu tổn thương lúc đầu trông không nghiêm trọng. Một số chấn thương mắt mức độ nặng có thể không thể hiện rõ ràng ngay từ đầu, việc xử lý chậm có thể khiến tổn thương trở nên tồi tệ hơn, gây mất thị lực vĩnh viễn.

Nên đưa trẻ đi khám mắt nếu thấy bé đau mắt dữ dội hoặc đau dai dẳng. Ảnh: Nam Phương.

Phân loại chấn thương

Sau đây là một số loại chấn thương mắt thường gặp ở trẻ em:

- Dị vật trong mắt: bụi, cát, vụn gỗ, côn trùng... chui vào mắt.

- Xước giác mạc: do móng tay, vật nhọn, cành cây cào.

- Vết thương đụng dập: bóng đập vào mắt, bị đấm hay huých khuỷu tay vào mắt.

- Vết thương đâm xuyên hay chảy máu: do dụng cụ nhọn như kéo, bút chì... đâm vào.

- Bỏng hóa chất: các hóa chất gia dụng bắn vào mắt.

Xử trí

Nguyên tắc chung:

- Các chấn thương nhỏ và nông thường không cần điều trị và vết thương sẽ lành sau 48 giờ. Không cho trẻ sờ mó hoặc dụi mắt, không băng ép mắt vì điều này có thể khiến tổn thương trở nên trầm trọng hơn. Nếu sau 48 giờ tình hình không cải thiện thì cần đi khám bác sĩ.

- Trường hợp vết thương đâm xuyên, không được tìm cách loại bỏ vật nhọn mắc kẹt trong mắt.

- Không bôi thuốc mỡ hay các thuốc khác vào mắt. Những thuốc này có thể không vô trùng và khiến mắt trở nên trơn trượt, gây khó khăn cho việc thăm khám của bác sĩ.

- Đưa trẻ đi khám bác sĩ mắt ngay nếu có bất kỳ lo ngại nào.

Xử trí khi trẻ có dị vật trong mắt:

- Không được dụi mắt, không dùng giấy hoặc bông để lấy dị vật vì như vậy có thể khiến mắt bị nhiễm trùng, đẩy dị vật vào sâu hơn hoặc gây xước kết mạc, giác mạc.

- Chớp mắt vài lần và để nước mắt đẩy dị vật ra ngoài.

- Nếu làm như vậy chưa kết quả, bạn có thể giúp trẻ kéo mí mắt trên che trùm lên mí mắt dưới, để hàng mi dưới gạt sạch bụi bẩn ở mặt trong của mí trên.

- Đặt bé nằm ngửa và trấn an bé. Dùng các ngón tay banh rộng mắt của bé, nhỏ mắt bằng nước muối sinh lý hay các loại thuốc có tác dụng rửa mắt. Bạn cũng có thể nhẹ nhàng rửa mắt bị tổn thương của con bằng nước sạch đổ từ bình hay chai lọ, nước từ vòi chảy chậm hay ngâm mắt trẻ trong nước sạch. Tránh phun nước thẳng vào mặt khiến bé sợ hãi.

- Nếu bụi vẫn không ra, hãy yêu cầu trẻ nhắm mắt hoặc băng nhẹ cả hai bên để hạn chế cử động mắt, giảm thiểu chấn thương, rồi đưa trẻ đi khám bác sĩ.

Xử trí khi xước giác mạc, kết mạc:

Trầy xước giác mạc, kết mạc là chấn thương phổ biến, thường do vết xước từ móng tay, cây cỏ hay đồ chơi gây ra. Xước nông ở giác mạc thường nhanh chóng tự lành. Tuy nhiên, vết xước sâu hơn có thể đi kèm nguy cơ nhiễm trùng. Nếu trẻ nhạy cảm với ánh sáng, mắt bị đỏ hoặc nhìn mờ thì cần đưa bé đi khám bác sĩ ngay.

Xử trí khi có vết thương mắt do đụng dập

Chấn thương do bóng đập vào mắt hay do bị đấm, bị hích khuỷu tay vào mắt có thể gây gây phù nề, bầm tím ở mắt hay mi mắt. Va đập dù nhẹ cũng có thể gây tổn thương đáng kể ở mắt.

Chườm lạnh ngay cho vùng mắt bị chấn thương để giảm đau và giảm phù nề, tuyệt đối không ấn mạnh lên vùng tổn thương. Không ép trực tiếp đá lạnh lên mắt vì điều này khiến vết thương trở nên trầm trọng hơn. Có thể dùng túi chườm lạnh hoặc đá bọc trong khăn và chườm 15-20 phút, nhắc lại sau mỗi 1-2 giờ. Sau 48 giờ thì xen kẽ chườm lạnh và chườm nóng.

Nếu mắt vẫn đau hay xuất hiện nhìn mờ, kể cả sau một cú đụng dập nhẹ, cần đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay để loại trừ chấn thương bên trong mắt.

Xử trí vết thương đâm xuyên hay chảy máu:

Dùng cốc giấy úp lên mắt bị chấn thương để bảo vệ mắt. Ảnh: Howstuffworks.

- Không dụi mắt.

- Không rửa mắt bằng nước hoặc các dung dịch khác.

- Không tìm cách loại bỏ vật mắc kẹt trong mắt.

- Đặt trẻ nằm ngửa và trấn an trẻ.

- Lót những miếng đệm bông xung quanh mắt bị tổn thương. Đặt một chiếc cốc giấy hay cốc nhựa lên phía trên mắt, tựa trên các tấm đệm bông. Dùng băng y tế hoặc khăn sạch quấn nhẹ quanh đầu, trùm lên trên cốc. Tuyệt đối không băng ép, không đè mạnh lên cốc vì như vậy có thể gây chấn thương mắt trầm trọng.

- Không cho trẻ uống hay ăn bất kỳ thứ gì, đề phòng trường hợp cần gây mê để xử trí vết thương.

- Tránh dùng các thuốc giảm đau như aspirin hay ibuprofen vì các thuốc này có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Hơn nữa, chứng đau liên quan tới chấn thương mắt loại này thường rất dữ dội, không thể làm dịu bằng thuốc giảm đau thông thường. Đừng trì hoãn đưa bé đi bệnh viện bằng cách chờ thuốc giảm đau phát huy tác dụng. Hãy đưa trẻ tới phòng khám mắt ngay.

Xử trí vết thương do bỏng hóa chất

Hóa chất vô tình bắn vào mắt có thể khiến mắt đỏ, đau, bỏng rát. Cần ngay lập tức rửa mắt bằng nước sạch để loại bỏ hóa chất. Với trẻ nhỏ, đặt bé nằm ngửa và trấn an bé. Dùng các ngón tay banh rộng mắt, rửa mắt liên tục trong vòng ít nhất 15 -20 phút bằng nước từ cốc, bình hay vòi nước chảy chậm. Nhắc bé đảo mắt liên tục để tăng hiệu quả rửa mắt.

Trường hợp trẻ lớn bị chấn thương một mắt, yêu cầu trẻ ngồi cúi đầu vào chậu hay bồn rửa, đầu nghiêng một bên sao cho mắt bị chấn thương nằm thấp hơn mắt lành. Dùng nước sạch rửa mắt bị chấn thương. Trường hợp cả hai mắt bị tổn thương, yêu cầu trẻ ngửa đầu ra sau, dùng nước sạch rửa cả hai mắt, đổ nước từ sống mũi xuống hai mắt.

Nếu có vòi sen, có thể để nước ấm chảy nhẹ nhàng lên vùng trán hay ngay phía trên mắt bị chấn thương, dùng các ngón tay banh rộng mắt. Không dụi mắt, không băng bó mắt hay sử dụng cốc che mắt. Gọi điện đến trung tâm chống độc xin tư vấn. Đưa bé đi khám cấp cứu, mang theo chai lọ chứa hóa chất.

Khi nào cần đi khám bác sĩ ngay:

- Đau mắt dữ dội hoặc đau dai dẳng.

- Không thể lấy dị vật ra khỏi mắt.

- Thị lực giảm.

- Chảy máu bên trong mắt.

- Đau mắt khi ra ngoài ánh sáng chói.

- Vết rách sâu quanh mắt.

Nói chung, trong những trường hợp nặng, cha mẹ không nên can thiệp nhiều mà nên đưa ngay trẻ tới cơ sở y tế. Khi không biết rõ nguyên nhân gây chấn thương và băn khoăn về cách xử trí, tốt nhất nên đắp một miếng gạc vô trùng hay tấm khăn sạch lên vùng mắt bị chấn thương và đưa bé đi khám ngay.

Phòng ngừa chấn thương mắt

Đa số các chấn thương mắt có thể được phòng ngừa nếu tuân thủ các nguyên tắc an toàn:

- Chọn đồ chơi phù hợp với lứa tuổi của trẻ.

- Tránh các đồ chơi có vật nhọn như trò bắn cung tên, ném phi tiêu hoặc các đồ chơi nguy hiểm như súng bắn đạn giả.

- Theo dõi sát khi trẻ chơi các trò chơi hay đồ chơi có thể gây nguy hiểm.

- Hướng dẫn trẻ học cách sử dụng an toàn các vật dụng có thể gây nguy hiểm như bút chì, kéo, dây chun, mắc áo…

- Dùng cửa chắn an toàn ở chân cầu thang hay nơi tiếp giáp cầu thang của mỗi tầng, tránh để trẻ ngã cầu thang gây chấn thương mắt.

- Che chắn các góc nhọn của bàn, tủ.

- Khóa chặt mọi ngăn kéo và cửa tủ mà trẻ có thể với tới.

- Giữ các loại hóa chất tẩy rửa trong gia đình xa tầm với của trẻ nhỏ.

- Trong số các trẻ dưới 4 tuổi bị chó cắn, có tới 15% trường hợp bị chấn thương ở mắt. Các con chó này thường quen thân với đứa trẻ, nếu bé bị cùng một con chó cắn lần thứ hai thì chấn thương thường trầm trọng hơn lần thứ nhất. Vì vậy, sau khi trong gia đình có trẻ bị chó cắn, cần chuyển ngay chó đi nơi khác.

Mong là sau bài hướng dẫn ở trên thì các bậc phụ huynh đã có một số kiến thức quan trọng và cần thiết để trang bị cho mình giúp tránh được sự lúng túng khi gặp chuyện không may về mắt xảy ra cho các bé.
Thanh Thái